مبانی عقلی و نقلی مکتب تربیتی (سلوکی) مرحوم علامه طباطبایی (ره)

فلسفه اخلاق توحیدی

۰۱آبان۱۳۹۸ / از مجموعه: صوت
فلسفه اخلاق توحیدی

راه معرفت به توحید، زدودن زنگارهای گناه و تعلقات غیر الهی از دل است و ثانیاً، طریق عملی و نظری آن، تولّی به ولایت اولیاء الهی(ع) و فرامین قرآن می‌باشد. همین دو محور اساسی است که بنیان اخلاق و سلوک الی الله را در مکتب تربیتی مرحوم علامۀ طباطبایی(ره) رقم زده است و سالک در تحت تعالیم این مکتب، ابتدا می‌بایست نگاه نظری خود به توحید و لوازم آن را اصلاح نماید و سپس در مقام عمل، مراتب معرفت به توحید را از طریق «معرفت‌النفس» طی کند.

    Paused

    آنچه در این فایل‌ها ارائه شده، مجموعۀ مباحث «فلسفۀ اخلاق توحیدی» است که استاد فیاض بخش  طی سال‎‌های 94 تا 96 و در ادامۀ جلسات «شرح حدیث معراج» ارائه نمودند. شرح حدیث معراج (که با تکیه بر کتاب سر الاسراء، تألیف مرحوم آیت‌الله سعادت‌پرور انجام می‌گرفت) شامل مباحث متنوع اخلاقی است[1] که قریب به 10 سال طول کشیده بود و بحث در اواسط حدیث قرار داشت. استاد در اواسط سال 94، روند شرح حدیث را متوقف کردند و مبحث دیگری را باز نمودند. ایشان دلیل این مطلب را چنین توضیح می‌دهند:

    «اگر فلسفۀ اخلاق توحیدی تبیین نشود، بسیاری از مطالب حدیث معراج قابل فهم نخواهد بود. از همین روست که مرحوم استاد سعادت‌پرور هم در مقدمۀ کتاب سرالاسراء و قبل از ورود به شرح حدیث معراج، به تشریح فلسفۀ اخلاق توحیدی در فرهنگ تربیتی مرحوم علامۀ طباطبایی(ره) پرداخته‌اند. شاید شرح و تبیین این مطلب، از شرح خود حدیث معراج مهم‌تر باشد؛ چرا که از این طریق روشن می‌گردد که نگاه اساتید ما به این حدیث شریف، با نگاه دیگران که آن را شرح می‌دهند چقدر متفاوت است.»

    «در اینجا قصد داریم اصولی را که مکتب تربیتی مرحوم علامه بر آن‌ها بنا شده تبیین نماییم. باید گفت که متأسفانه این مکتب، چه در زمان حیات و چه بعد از رحلت ایشان، به طور مستقل مورد بحث قرار نگرفته است؛ گرچه به صورت پراکنده در آثار نوشتاری مرحوم علامه موجود است؛ مثلاً ایشان در لابلای تفسیر المیزان، به شکلی رمزگونه و اشاره‌وار به تشریح اخلاق توحیدی پرداختند؛ همچنین در رسالۀ الولایة نیز با همان پرده‌پوشی به طرح موضوع پرداخته‌اند؛ در حالی که این جزوه در زمان حیات علامه انتشار نیافت و ایشان فقط به برخی از شاگردان اجازۀ استنساخ از آن را داده بودند.»

    از این رو، استاد فیاض بخش طی حدود دو سال و نیم و در ۴۰ جلسه، به تبیین مکتب تربیتی مرحوم علامۀ طباطبایی، ذیل عنوان فلسفۀ اخلاق توحیدی پرداختند. بدین ترتیب، زمینه برای ادامۀ شرح حدیث معراج فراهم گردید و از اواخر سال 96، مباحث آن از سر گرفته شد.

    برای مطالعه در مورد کلیات فلسفه اخلاق توحیدی به لینک زیر مراجعه فرمایید:

    درآمدی بر فلسفه اخلاق توحیدی

    مطالب مرتبط