تفسیر واژگان قرآن کریم

برگرفته از تفاسیر مجمع البیان و المیزان


  • مجموعه: کتاب و نشریات
  • نویسنده: حجت الاسلام دکتر محمد روحی و استاد محمدتقی فیاض بخش
  • ناشر: انتشارات فردافر
  • تاریخ چاپ: 1392
  • قطع کتاب: ترکیبی (رقعی- وزیری)، 744 صفحه

در میان کتب واژه‌شناسی قرآن کریم، دو تفسیر ارجمند «مجمع‌البیان» نوشته محقق ذوفنون علامه طبرسی و «المیزان» اثر استاد علامه طباطبایی جایگاه ویژه دارند.
علامه طبرسی در ذیل هر آیه یک بحث مستقل لغوی در توضیح واژه‌های مشکل آیه ذکر نموده. ایشان با تسلطی که بر ادبیات و اشعار عرب داشته است، به توضیح و تدقیق در واژه مزبور پرداخته و از نکات ادبی و لغوی تفسیر تبیان، اثر شیخ الطائفة علامه طوسی نیز استفاده فراوان برده است.
در تفسیر المیزان نیز از آنجا که بنای مرحوم علامه بر تفسیر قرآن به قرآن بوده است، «فقه اللغة» آیات نقش محوری در تفسیر آیات الهی دارد. حضرت استاد در ذیل هر آیه نکات ارزشمندی را در واژه‌شناسی لغات آیه مربوطه با عنایت به سیاق آیه و مقایسه آن با آیات دیگر و با بهره‌گیری از کتاب مفردات راغب و تفسیر مجمع البیان ذکر کرده‌اند که مجموعه آن به‌حق موسوعه‌ای در فقه اللغة قرآنی است.
ولی مشکل اساسی برای محققین در مراجعه به هر دو تفسیر نامبرده آن است که این نکات در مجموعه مجلدات تفاسیر مربوطه به صورت پراکنده ذکر شده و برای یافتن معنای هر واژه می‌باید به ذیل آیات مربوطه در مجلدات گوناگون این دو تفسیر مراجعه کرد و استقصای آن نیز کار دشواری است.

کتاب «تفسیر واژگان قرآن کریم» موسوعه‌ای است از تفسیر مفردات واژه‌های قرآنی بر اساس این دو تفسیر ارجمند؛ به گونه‌ای که توضیح و تدقیق در معانی هریک از لغات آیات قرآن که به مناسبت به طور پراکنده در کل این دو تفسیر وجود دارد، به صورت متمرکز در ذیل هر لغت و به ترتیب حروف الفبا گردآوری شده.تا در حد توان توانسته باشیم قدمی در حل مشکل محققین در واژه شناسی قرآنی برداریم.

تفسیر واژگان قرآن کریم