«تطفیف(کمفروشی)» ، در ثقلین
الف. در قرآن
<وَیْلٌ لِّلْمُطَفِّفِینَ 1 الَّذِینَ إِذَا اکْتَالُواْ عَلىَ النَّاسِ یَسْتَوْفُونَ 2 وَ إِذَا کاَلُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ یخُسِرُونَ 3>[1]
«واى بر کمفروشان! (1) آنان که چون از مردم کالایى را با پیمانه و وزن مىستانند تمام و کامل مىستانند (2) و چون براى آنان پیمانه و وزن کنند، کم مىدهند.»
ب. در روایات
«مُحَمَّدُبْنُعَلِی بْنِالْحُسَیْنِ قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ{علیه السلام}: جَاءَ أَعْرَابِیٌّ مِنْ بَنِیعَامِرٍ إِلَى النَّبِیِّ{صلوات الله علیه} -فَسَأَلَهُ عَنْ شَرِّ بِقَاعِ الْأَرْضِ وَ خَیْرِ بِقَاعِ الْأَرْضِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ{صلوات الله علیه}: شَرُّ بِقَاعِ الْأَرْضِ الْأَسْوَاقُ وَ هِیَ مَیْدَانُ إِبْلِیسَ- یَغْدُو بِرَایَتِهِ وَ یَضَعُ کُرْسِیَّهُ وَ یَبُثُّ ذُرِّیَّتَهُ فَبَیْنَ مُطَفِّفٍ فِی قَفِیزٍ أَوسَارِقٍ فِی ذِرَاعٍ أَوْ کَاذِبٍ فِی سِلْعَة ... ».[2]
«محمدبنعلی نقل میکند که حضرت امیرالمومنین{علیه السلام} میفرماید: یکشخص اعرابی از بنیعامر سوی پیامبر{صلوات الله علیه} آمد و درمورد بدترین مکانهای زمین و بهترین آنها سوالنمود؛ پس پیامبر خدا{صلوات الله علیه} به او فرمود: بدترین مکانهای زمین بازارها هستند و آنها میدان ابلیس هستند که با پرچمش در صبحها (آنجا) میرود، و صندلیاش را قرار میدهد و ذریهاش را پخش میکند بین کسی که پیمانه را کم میگذارد، یا کسی که در قسمتی دزدی میکند یا کسی که درمورد کالایی دروغ میگوید ... .»
معنا و حکم آن
مقام معظم رهبری:
کمفروشی از گناهان کبیره، و حرام است... .
مثال: کسی اجیر شده تا ساختمانی به مساحت صدمتر مربع بسازد، و او ساختمان را به مساحت نودوپنجمتر مربع میسازد، یا به او گفته شده آهن چهارده بیندازد، ولی آهن دوازده به کار گیرد، این موارد مصداق کمفروشی و حرام است.[3]
اقسام و مصادیق کمفروشی
کمفروشی در خبر
آیتالله مکارم:
پرسش: کمفروشی در خبر و اطلاعرسانی چیست؟
پاسخ: کمفروشی معنای خاصی دارد که در معاملات تصوّر میشود و مفهوم عامّی دارد که هرکس از کار خودش کم بگذرد و به اصطلاح بدزد مصداق آن خواهد بود؛ و درمورد خبر، اگر خبر را بهطور ناقص و دست و پا شکسته نقل کنند یا اصلا بعضی از اخبار را نقل کنند و بعضی را نقل نکنند، شبیه آن است که کمفروشی کردهاند.[4]